E mërkurë, 17 Gusht, 2022

PJESËMARRJA E TË RINJVE NË JETËN POLITIKE DHE PUBLIKE MBETET THJESHT DEKLARATIVE

Për të përmirësuar këtë pasqyrë në lidhje me pjesëmarrjen politike të të rinjve, nevojitet edukimi shtesë i të rinjve për karakteristikat e sistemeve politike demokratike dhe rolin e qytetarëve në to, gjegjësisht mundësitë për pjesëmarrje politike dhe ndikim të drejtpërdrejtë në vendimet që ndikojnë mbi ta. Është e nevojshme përfshirja e të rinjve në proceset vendimmarrëse, veçanërisht në nivel lokal dhe për tema me interes për ta, duke forcuar mundësitë ekzistuese institucionale për pjesëmarrjen e të rinjve në politikë, veçanërisht nëpërmjet përdorimit të mjeteve moderne të medias dhe teknologjisë së informacionit

 Shkruan: Katerina Topallova

Pjesëmarrja e të rinjve në jetën shoqërore dhe politike është një proces në të cilin të rinjtë, si qytetarë aktivë, marrin pjesë, shprehin mendime dhe kanë fuqinë për të marrë vendime për çështje që i prekin. Kjo në mënyrë të pashmangshme shtron pyetjen – deri në çfarë mase pjesëmarrja e të rinjve përfshin një “hapësirë” ku të rinjtë mund të shprehin pikëpamjet dhe opinionet e tyre, por edhe një mundësi për vendimmarrësit që t’i dëgjojnë dhe t’i marrin parasysh ato pikëpamje dhe opinione? Cili është ai proces dhe sa e rëndësishme është pjesëmarrja e të rinjve për të rinjtë individualë kur marrin vendime për një aspekt të jetës së një të riu? Nga kërkimet, botimet, studimet dhe botimet e shumta lidhur me standardin e jetesës së të rinjve në Maqedoninë e Veriut, e lidhur integralisht me statusin e tyre social, shihet se gjendja në përgjithësi është e keqe dhe e pakënaqshme.

Përqindja e të rinjve që emigrojnë nga vendi është e madhe, si për arsye financiare, ashtu edhe për shkak të joefikasitetit të sistemit. Studimi më i fundit i Fondacionit Westminster, i realizuar për jetën dhe veprën e të rinjve në Maqedoni, jep shifra marramendëse për pjesëmarrjen dhe kuptimin e jetës politike në vend, duke i dhënë përparësi mënyrës konservatore të të kuptuarit të jetës politike dhe publike, të udhëhequr nga të njëjtat perceptime, duke favorizuar mbështetjen dhe pjesëmarrjen e tyre në qeverisjen dhe drejtimin autoritar të shtetit, të ndjekur nga shembuj të ksenofobisë, homofobisë dhe mizogjinisë. Sondazhi thotë se 59% e të rinjve të anketuar besojnë se anëtarët e komunitetit LGBT nuk duhet të kenë vend në politikë. Vlen të përmendet se qëndrime të tilla të ngurta shpesh reduktohen dhe zbuten deri në momentin e marrjes së detyrës publike ose të ndonjë promovimi publik apo qëndrimi publik të shprehur.

PJESËMARRJE E ULËT NË SHOQËRINË CIVILE

Shumë të rinj që vendosin të qëndrojnë në vend, këtë gjendje apatie dhe zhgënjimi e shohin në radhë të parë drejt pjesëmarrjes aktive në jetën publike përmes veprimit politik. Është një përqindje shumë e vogël e të rinjve që vendosin të marrin pjesë në jetën publike, duke anashkaluar politikën. Sipas anketës, më shumë se 90% e të rinjve pranojnë se nuk kanë qenë kurrë pjesë e një organizate civile apo joqeveritare në vend. Studimi raporton se 7% e të rinjve kanë konfirmuar se janë anëtarë të një partie politike dhe 20% se janë mbështetës. Sigurisht, këto shifra janë shumë më të larta duke pasur parasysh delikatesën dhe ndarjen që buron nga ngjyrimi politik publik, i cili jo gjithmonë mund të llogaritet saktë.

Zhgënjimi më i madh reflektohet në arsyen pse të rinjtë do të përfshiheshin aktivisht në jetën publike, shoqërore dhe politike? 29% e tyre do të angazhoheshin në aspektin shoqëror apo politikisht për shkak të papunësisë dhe varfërisë, dhe 17% do ta bënin këtë duke luftuar për drejtësi. Numri më i ulët është 2.8% që do të përfshiheshin për arsye patriotike. Kjo përqindje është normale duke pasur parasysh përqindjen e lartë prej gati 60% të të rinjve që do të largoheshin nga vendi, kryesisht ata të moshës 25 deri në 29 vjeç, me të ardhura të ulëta familjare dhe që nuk i përkasin asnjë partie. E gjithë kjo është rezultat i mungesës së kohezionit social, mbi të gjitha, institucional dhe më pak civil, i nxitur nga politikat e këqija ekonomike dhe sociale. Kjo redukton të drejtën, burimet, hapësirën, mundësitë dhe mbështetjen e të rinjve për të marrë pjesë në vendimmarrje dhe politikëbërje. Nuk mjafton vetëm të thuhet nëse të rinjtë marrin pjesë apo jo.

Ka shkallë të ndryshme në të cilat të rinjtë mund të përfshihen ose të marrin përgjegjësi, në varësi të situatës lokale, burimeve, nevojave dhe nivelit të përvojës. Këto janë rekomandimet e një sërë manualesh dhe analizash nga hulumtimi, pjesëmarrja dhe avokimi i politikave rinore, të zhvilluara me mbështetjen e Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës, të cilat synojnë të rrisin nxitjen dhe pjesëmarrjen e të rinjve në jetën publike dhe politike. . Por tabloja reale është krejt ndryshe. Sipas hulumtimit, atraktiviteti politik ka përparësi ndaj civiles/publikes. Dhe angazhimi publik është një koncept më i gjerë se çdo tjetër. Angazhimi qytetar konsiderohet një proces dhe pjesëmarrja i referohet aktivitetit fizik të të rinjve. Në analizën e angazhimit qytetar dhe pjesëmarrjes qytetare, është e rëndësishme të merret parasysh se angazhimi qytetar është një konstrukt më i gjerë se ai politik. Angazhimi politik është një nga pjesët e angazhimit qytetar. Pra, në një kuptim më të gjerë, pjesëmarrja nënkupton një proces që do të sigurojë që të inkurajohet pjesëmarrja politike e të rinjve dhe që atyre t’u sigurohen mjetet dhe mënyrat për t’u bërë aktorë në jetën e tyre dhe në botën e tyre, një situatë në nivele mjaft të ulëta  edhe për sa i përket pjesëmarrjes publike/qytetare apo politike tek ne.

RËNIE E INTERSIMIT PËR POLITIKË

Studimi i Fondacionit Westminster thotë se 63% e të rinjve mendojnë se të gjitha partitë politike janë të njëjta, 35% e të rinjve janë të informuar për zhvillimet politike në rrjetet sociale dhe pak më pak se 33% në televizion dhe 0.5% informohen përmes një gazetë, dhe nga radio 0.1% e të rinjve të anketuar. Këtë dekadencë e konfirmon edhe Studimi për të rinjtë në Maqedoninë e Veriut të Fondacionit Friedrich Ebert, i cili na jep këto rezultate nga hulumtimi i tij: Interesimi për politikë tek të rinjtë dhe diskutimi i temave politike ka rënë, pra është dy herë më i ulët në krahasim me studimin e kaluar. Vetëm 20.9% e të rinjve mendojnë se interesat e tyre përfaqësohen mirë ose shumë mirë në politikën kombëtare. 61% e të rinjve mendojnë se politikanët nuk kujdesen për opinionet e tyre, ndërsa 73% mendojnë se duhet të kenë më shumë mundësi për të ngritur zërin në politikë. 71.3% e të rinjve mendojnë se “duhet të kemi një lider që do të drejtojë e Maqedoninë e Veriut me dorë të fortë në interes të së mirës publike”, si dhe “një parti e fortë që do të përfaqësojë popullin e thjeshtë, në përgjithësi, është ajo që na duhet në Maqedoninë e Veriut për momentin” (68,5%), të cilët janë tregues tipikë të autoritarizmit dhe së fundmi, të pranueshmërisë së popullizmit.

Të rinjtë kanë rezultate të larta dhe shqetësuese në shkallën që masin fashizmin dhe nacionalizmin. Rreth 40% e të rinjve kanë një qëndrim pozitiv ndaj pjesëmarrjes joformale politike. Shumica e të rinjve që kanë qëndrime pozitive kanë marrë pjesë tashmë në forma të ndryshme të participimit. Rreth 40% e të rinjve kanë qëndrim pozitiv ndaj pjesëmarrjes politike kur bëhet fjalë për nënshkrimin e peticioneve, pjesëmarrjen në protesta dhe pjesëmarrjen në aktivitetet e vullnetarëve apo organizatave të shoqërisë civile. Shumica e të rinjve që kanë qëndrime pozitive tashmë e kanë bërë këtë. Një shtesë prej 30% e të rinjve morën pjesë ose do të merrnin pjesë në aktivitete politike në internet ose në rrjetet sociale.

Si rekomandim për të përmirësuar këtë pasqyrë në lidhje me pjesëmarrjen politike të të rinjve, nevojitet edukimi shtesë i të rinjve për karakteristikat e sistemeve politike demokratike dhe rolin e qytetarëve në to, gjegjësisht mundësitë për pjesëmarrje politike dhe ndikim të drejtpërdrejtë në vendimet që ndikojnë mbi ta. Është e nevojshme përfshirja e të rinjve në proceset vendimmarrëse, veçanërisht në nivel lokal dhe për tema me interes për ta, duke forcuar mundësitë ekzistuese institucionale për pjesëmarrjen e të rinjve në politikë, veçanërisht nëpërmjet përdorimit të mjeteve moderne të medias dhe teknologjisë së informacionit. Është e nevojshme të forcohen të rinjtë brenda partive dhe të forcohen parimet demokratike të veprimit dhe vendimmarrjes brenda vetë partive.

 

Burime të shfrytëzuara dhe literatura:

  1. Прирачник за младински политики, учество и застапување. Проект финансиран од ЕУ.
  2. Socio – Political Participation of Youth in North Macedonia: Apathy, Optimism or Disappointment? Study 2019. Westminster Foundation for Democracy, North Macedonia.
  3. Студија за млади во Северна Македонија 2018/19, Фондација Фридрих Еберт.
  4. Национална стратегија за млади 2016 – 2025, Агенција за млади и спорт.

5. Акционен план за имплементација на националната стратегија за млади на Република Македонија, Агенција за млади и спорт.

 

*Ky artikull hulumtues është prodhuar në kuadër të projektit të mbështetur nga NED. Qëndrimet e shprehura në këtë tekst janë ekskluzivisht të autores.

Të fundit