E shtunë, 28 Janar, 2023

ME REZOLUTË NDAJ BULLGARISË, APO ME MENÇURI

Autor: Denko Maleski

 

A duhet t’i përgjigjemi me patriotizëm deklaratës së Bullgarisë apo duhet t’i përgjigjemi me mençuri? Qëndrimi patriotik është gjithmonë i vlefshëm sepse nuk mbart rrezik personal për politikanin, partinë e tij apo intelektualin. Është gjithmonë popullor tek njerëzit.

Askush nuk ishte përgjegjës për aventurën e pamatur “patriotike” të quajtur “antikuizim”, linjat tona më të kuqe nga të gjitha tjerat, që ngadalësuan procesin e kërkimit të një zgjidhjeje dhe ngriti në qiell çmimin e kompromisit me Greqinë.

Përkundrazi. Ata që ngritën çmimin në qiell pohojnë sot se me Marrëveshjen e Prespës ne kemi paguar një çmim shumë të lartë. Dhe ata kanë të drejtë për çmimin, por jo për atë se kush është fajtori kryesor për faturën shumë të lartë.

Dhe ja, e pamë: edhe pse në botën ideale, një komb nuk mund t’i imponojë emrin e tij një tjetri, në botën reale, ne e shohim se mundet. Dhe tre dekadat e humbura të keqkuptimit të botës reale të politikës ndërkombëtare?

Në rastin e Bullgarisë gjithashtu, do të ishte e mençur të mos kufizohej me vija të kuqe hapësira tashmë e ngushtuar e manovrës për zgjidhje diplomatike, aq e nevojshme për vendin tonë. Lepuri hyri në vrimë, hapësira diplomatike është mbyllur mjaftueshëm nga Deklarata e Parlamentit Bullgar dhe nga  Memorandumi i qeverisë së tyre. Madje shumë. Gjegjësisht, Bullgaria, si një shtet anëtar i BE-së, ka një mision kompleks dhe delikat, dhe kjo është përmes stabilizimit të rajonit duke filluar negociatat për anëtarësimin e Maqedonisë Veriore dhe Shqipërisë në BE, për të arritur interesin e saj kombëtar në lidhje me të kaluarën e përbashkët me ne maqedonasit.

Por as BE, dhe posaçërisht NATO, nuk do të lejojnë që interesi kombëtar i Bullgarisë të realizohet përmes destabilizimit të vendit tonë dhe Ballkanit. Sidoqoftë, duhet të jemi të vetëdijshëm: Bullgaria nuk është vendi që kërkon fillimin e negociatave me BE, por Republika e Maqedonisë Veriore. Dhe për të kuptuar se rrjedha dhe rezultati i kontestit të Maqedonisë me Greqinë u tregoi rrugën autoriteteve në Bullgari: rruga deri te  kompromisi me Greqinë duhet vetëm të përsëritet. Kështu, në deklaratën dhe memorandumin bullgar, ka një inventar të gjerë me çështje jo vetëm nga historia, por edhe me çështje në lidhje me shtetin, kombin dhe gjuhën moderne maqedonase.

Pavarësisht nga fakti që këto kërkesa dhe akuza u drejtoheshin ashpër brezave të tanishëm të Maqedonasve për atë që ndodhi në të kaluarën kur ata nuk lindën, ata drejtojnë një shtet anëtar të OKB dhe NATOs dhe duhet të përballen dhe t’i përgjigjen sfidës. Si? Me kundër-rezolutë apo me mençuri?

Drafti i rezolutës së partisë VMRO-DPMNE është një kundër-rezolutë e tillë që mund të jetë e popullarizuar për maqedonasit por nuk mund të zgjidhë problemin dhe të hap rrugën për anëtarësim në Bashkim. Nuk ka asnjë fjalë në të cilën ne së pari duhet të fillojmë një dialog strategjik me veten tonë dhe të formulojmë më qartë historinë tonë moderne maqedonase dhe pastaj të fillojmë një dialog me Bullgarinë. Se, pa marrë parasysh sa vonë, neve na duhet dialog në shtëpi në kushtet e lirisë së mendimit dhe shprehjes, pa u diktuar nga një parti që vendos për gjithçka, si dhe dialog me Bullgarinë, e cila nuk është më pas Perdes së Hekurt, por një anëtare e NATO-s dhe BE-së.

Atëherë, pse partia e nacionalistëve maqedonas përsërit të njëjtin gabim si me Greqinë, duke rrezikuar varrosjen e vendit në vend vite më parë? Sepse Bullgaria po përsërit të njëjtën qasje të ashpër ndaj nesh si Greqia tre dekada më parë. Konfuze? Jo. Kjo është logjika e politikës.

Pavarësisht se çfarë ka ndodhur një herë, nëse diçka shitet në tregun politik, nëse ka kërkesë, furnizimi nga partitë është këtu. Për një komb që është sfiduar shumë kohë përpara pavarësisë, patriotizmi dhe mbrojtja e dinjitetit kombëtar janë shumë të rëndësishme. Dhe rregulli i vjetër i politikës ende zbatohet: sa më e madhe të jetë rezistenca ndaj presionit të jashtëm, aq më të mëdha janë duartrokitjet në shtëpi. Të gjitha partitë maqedonase e kuptojnë atë. Sidoqoftë, në atë ofertë patriotike me LSDM-në rivale, propozuesi i rezolutës premton të pamundurën: barazi në dialogun midis një vendi anëtar të BE-së dhe një vendi kandidat dhe negociata ekskluzivisht në përputhje me ligjin ndërkombëtar. Kjo nuk ekziston në botën reale të politikës ndërkombëtare.

 

Të fundit