E shtunë, 28 Janar, 2023

ZHDUKET RAPORTI PËR KORRUPSIONIN NË MAQEDONINË E VERIUT

Raporti i Departamentit të Shtetit Amerikan (DASH) për Klimën e Investimeve në Maqedoninë e Veriut nuk është më në faqen zyrtare të këtij institucioni. Gjatë tentimit për të patur qasje te linku ku ishte publikuar raporti (North Macedonia – United States Department of State) gjatë ditës së sotme shfaqej njoftimi se “faqja që kërkoni është ofline ose nuk ekziston”, njofton KDP.

Sipas raportimit të Zërit të Amerikës në gjuhën mmaqedonase, në Raport thuhet se “zbatimi i ligjeve anti-korrupsion në Maqedoninë e Veriut ka qenë ndonjëherë i dobët dhe në mënyrë selektive ka targetuar kritikët qeveritarë dhe shkelësit e nivelit të ulët”.

Raporti thotë se ka pasur akuza të besueshme për korrupsion në polici, gjyqësor dhe shumë sektorë të tjerë.

“Komisioni aktual Anti-Korrupsion (SCPC), i emëruar në Shkurt 2019, ka rifilluar punën e tij pas miratimit të legjislacionit të ri anti-korrupsion në Janar 2019, dhe ka qenë veçanërisht proaktiv që nga ajo kohë. Komisioni ka nisur një numër hetimesh të lidhura me korrupsionin, duke u përqëndruar në figura të larta politike, për nepotizëm të pretenduar dhe konflikt interesi,” tha raporti.

Në këtë dokument thuhet se “Transparency International e renditi Maqedoninë Veriore në vendin e 111-të nga 180 vende, sipas Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit në vitin 2020, gjë që është një rënie prej pesë vendeve, për shkak të mungesës së përpjekjeve të qeverisë për të luftuar korrupsionin dhe konfliktin e interesit në administratën publike. Si rezultat i zhgënjimit dhe presionit të publikut mbi indeksin e lartë, ato pjesërisht e kanë shtyrë Zëvendës-kryeministrin për Anti-Korrupsion të prezantojë një kod etik për anëtarët e Qeverisë dhe të gjithë zyrtarët e tjerë të emëruar nga qeveria, sipas të cilën ata duhet të angazhohen për punë transparente dhe të përgjegjshme “.

“Me qëllim të rritjes së transparencës dhe llogaridhënies në prokurimin publik, Byroja e Prokurimit Publik prezantoi një sistem elektronik që lejon publikimin e njoftimeve nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare, rishikimet e dokumentacionit të tenderit pa regjistrim në sistem, pagesat elektronike për përdorimin e sistemit, elektronike arkivimi dhe ankesat elektronike. Qeveria nuk u kërkon ndërmarrjeve private të krijojnë kode të brendshme të sjelljes që ndalojnë mitmarrjen e nëpunësve publikë. Shumë OJQ vendase përqendrohen në anti-korrupsion dhe transparencë në financat publike dhe procedurat e tenderit. Ka raporte të shpeshta të nepotizmit në tenderët publik. Qeveria nuk siguron ndonjë mbrojtje të veçantë për OJQ-të e përfshira në hetimet e korrupsionit. Shumë biznese që veprojnë në Maqedoninë Veriore, përfshirë disa biznese të SHBA-së, e kanë identifikuar korrupsionin si një problem në tenderët qeveritarë dhe gjyqësorin. Asnjë firmë lokale ose grup jofitimprurës nuk ofron shërbime kontrolli për partnerët e mundshëm vendorë të investimeve. Kompanitë e huaja shpesh punësojnë avokatë vendas, të cilët kanë njohuri të sektorëve të industrisë lokale dhe qasje në Regjistrin Qendror dhe shoqatat e biznesit, të cilët mund të sigurojnë informacion financiar dhe historik për bizneset vendase dhe partnerët e mundshëm,” vuri në dukje raporti.

Raporte të shumta ndërkombëtare vërejnë se sundimi i ligjit mbetet një sfidë kryesore në Maqedoninë e Veriut, duke treguar ndërhyrjen e tepruar të qeverisë, biznesit dhe partive në gjyqësor dhe financimin dhe administrimin e pamjaftueshëm të gjykatave administrative si pengesa kryesore.

“Qeveria ka vazhduar reformat e mëdha gjatë vitit 2020 për të përmirësuar pavarësinë dhe paanësinë e gjyqësorit, por zbatimi i kontratave dhe praktikat e perceptuara jo transparente të prokurimit publik mbeten një sfidë për bizneset,” tha raporti.

Sipas Raportit, Maqedonia Veriore vazhdon të jetë e hapur për investime tregtare të SHBA. Aty thuhet se pandemia Covid-19 ka goditur rëndë ekonominë e vendit dhe aftësinë e saj për të thithur investimet e huaja.

“Ndërsa bërja e biznesit është përgjithësisht e lehtë në Maqedoninë Veriore dhe korniza ligjore është kryesisht në përputhje me standardet ndërkombëtare, korrupsioni është një problem i vazhdueshëm”, nënvcizohet në raport.

“Kompanitë e mëdha të huaja që veprojnë në zonat e zhvillimit teknologjik industrial zakonisht raportojnë përvoja pozitive investimesh dhe mbajnë marrëdhënie të mira me zyrtarët qeveritarë. Megjithatë, mjedisi i përgjithshëm rregullator mbetet kompleks dhe ndryshimet e shpeshta rregullatore dhe ligjore, së bashku me interpretime të paqëndrueshme të rregullave, krijojnë një mjedis të paparashikueshëm biznesi të favorshëm për korrupsion.”, thuhet në Raport, përcjell Zëri i Amerikës në gjuhën maqedonase.

Sipas raportit, qeveria në përgjithësi zbaton ligjin, por ka raporte të shumta që disa zyrtarë mbeten të përfshirë në aktivitete korruptive.

Të fundit