E enjte, 2 Shkurt, 2023

LSDM: ÇFARË PREMTOI E ÇFARË (NUK) REALIZOI?

“Plani për jetën” i shkruar në 264 faqe ishte programi me të cilin LSDM mori pjesë në zgjedhjet në 2016, pas së cilës në 2017 erdhi në një pozicion për të formuar qeverinë. Tani, saktësisht katër vjet pas ardhjes në pushtet, programi është realizuar pjesërisht, raporton REL në gjuhën maqedonase, përcjell KDP.

Si një opozitë, LSDM kritikoi qeverinë e VMRO-DPMNE, e cila drejtoi vendin për 11 vjet për uljen e të drejtave dhe lirive demokratike. Kështu, partia e Kryeministrit aktual Zoran Zaev katër vjet më parë premtoi të prezantojë garanci më të forta ligjore për përdorimin e së drejtës për mbledhje publike, me kompetenca të qarta dhe precize të policisë.

Në vend të kësaj, në vitin 2019 Ministria e Brendshme e udhëhequr nga Oliver Spasovski propozoi një ndalim për mbajtjen e tubimeve publike përpara ambasadave të huaja, ambienteve dhe hapësirave me interes për sigurinë e shtetit, si dhe vendeve të autoriteteve shtetërore dhe zonës përreth tyre. Ai gjithashtu propozoi rritjen e numrit të njerëzve që kanë të drejtë të organizojnë një protestë nga 20 në 50, dhe të jenë në gjendje të protestojnë nga 06:00 në 23:00. Pas reagimit të ashpër të qytetarëve, ligji u tërhoq.

Për më tepër, për shembull në fushën e lirisë së medias, LSDM kritikoi ryshfetin përmes pagesave të shtetit për fushatat mediatike. Kur erdhën në pushtet, ata në fakt e ndaluan këtë mundësi, por tani po e rishikojnë atë, duke shpjeguar se ishte e nevojshme të paguhej për reklama në media nëse ato ishin në interes të publikut, siç është procesi i imunizimit kundër Covid19. Por kjo nuk është ajo që premtoi LSDM katër vjet më parë.

“Ne do të parandalojmë shpenzimin e fondeve të buxhetit në media. Shpalljet falas do të jenë të destinuara ekskluzivisht për projekte me interes publik. Ndalim i plotë i shpenzimit të fondeve nga Buxheti i Republikës së Maqedonisë, buxhetet e njësive të vetëqeverisjes lokale dhe ndërmarrjeve publike për reklama në media, përveç projekteve me interes publik. Interesi publik do të përcaktohet nga Kuvendi me një shumicë prej dy të tretave,” premtoi LSDM.

Sipas renditjes ndërkombëtare të Reporterëve pa Kufij dhe Freedom House, vendi ka bërë përparim që kur LSDM erdhi në pushtet. Kështu, në listën për lirinë e medias, Maqedonia ishte në vendin e 90-të këtë vit, dhe në vitin 2017 në vendin e 109-të.

Sefer Selimi, kryetar i OJQ-së Democracy Lab, thotë se progresi në lirinë e medias dhe politikën e jashtme janë suksese të kësaj qeverie.

“Nga një shtet i izoluar që ishte kategorizuar si një regjim hibrid që arriti deri në pikën që të injorohej plotësisht në skenën ndërkombëtare, sot Maqedonia ka arritje mjaft të mëdha, veçanërisht si pjesë e NATO-s dhe BE-së ku 26 nga 27 vendet thonë filloni negociatat”, thotë Selimi.

Një nga angazhimet strategjike të të gjitha qeverive në Maqedoninë e pavarur është realizuar, anëtarësimi në NATO, pasi u zgjidh mosmarrëveshja për emrin me Greqinë, kështu që vendi u bë Maqedonia Veriore. Angazhimi tjetër, fillimi i negociatave me Bashkimin Evropian, pritet ende për shkak të bllokadës nga Bullgaria, kryesisht për shkak të çështjeve historike.

Por gjërat nuk janë të tilla në gjyqësor, një fushë në të cilën LSDM premtoi ndryshime të mëdha. Një nga premtimet kryesore ishte një rizgjedhje e plotë në gjyqësor, diçka që ata hoqën dorë menjëherë pas marrjes së pushtetit me arsyetimin se Bashkimi Evropian po i këshillonte që të mos e bënin atë. Ajo që po njoftohet tani janë reformat e mëposhtme: rishikim i rastësishëm i pesë përqind të çështjeve të profilit të lartë, rishikim i çështjeve gjyqësore të vjetruara, verifikim i statusit pronësor të gjyqtarëve, verifikim i punës së gjyqtarëve që duhet të bëhet nga Këshilli Gjyqësor.

Për prokurorinë, megjithatë, LSDM premtoi se dy vjet pas marrjes së pushtetit ata do të krijojnë një bazë ligjore që prokurori publik të zgjidhet me propozimin e opozitës. Kryeministri Zaev thotë se kjo ide dështoi sepse VMRO-DPMNE nuk e mbështeti Ligjin për Prokurorinë Publike.

“Sidomos zhgënjimi i qytetarëve i referohet sundimit të ligjit. Ne shohim që gjyqësori dhe pjesa e gjyqësorit mbeten të pareformuar dhe nuk japin rezultatet e pritura,” tha Selimi.

Rimbursimi i TVSH-së për qytetarët, heqja e tarifës së transmetimit, paga minimale neto u rrit në 15,194 denarë janë disa nga premtimet e mbajtura. Paga mesatare e LSDM-së premtoi të jetë 30,000 denarë, dhe sipas të dhënave të Zyrës së Statistikave tani është 28,217 denarë. Reformat në shërbimet e sigurisë janë zbatuar, kështu që Drejtoria e Sigurisë dhe Kundërzbulimit nuk ekziston më, dhe funksionet e saj janë të ndara në dy institucione: Agjencia Operative Teknike OTA dhe Agjencia e Sigurisë Kombëtare ANB.

Të fundit